Isparta, jeolojik yapısı gereği "Mağaralar Bölgesi" olarak bilinen Batı Toroslar’ın en zengin noktalarından biridir. Şehirde keşfedilmiş ve tescil edilmiş pek çok mağara bulunmakta olup, bunlar hem bilimsel hem de turistik açıdan büyük öneme sahiptir.
İşte Isparta'nın en öne çıkan mağaraları hakkında kısa ve öz bilgiler:
1. Zindan Mağarası (Aksu)
Özellikleri: Isparta’nın en popüler ve turizme tam açık mağarasıdır. Yaklaşık 765 metre uzunluğundadır.
İç Yapı: İçinden aktif bir yeraltı deresi geçer. Sarkıt, dikit ve "hamam" denilen kalsit kristalli bölümleriyle ünlüdür.
Tarihi Değer: Mağara girişinde Roma dönemine ait Eurymedon (Köprü Çayı Tanrısı) açık hava tapınağı ve mozaikler bulunur. Hem doğal hem de arkeolojik bir sit alanıdır.
2. Pınargözü Mağarası (Yenişarbademli)
Özellikleri: Türkiye’nin (ve bazı kaynaklara göre Avrupa'nın) en uzun mağarası olarak kabul edilir. Keşfedilen kısmı 16 kilometreye yaklaşsa da sonuna henüz ulaşılamamıştır.
Zorluk Derecesi: İçindeki şiddetli su akışı, şelaleler ve sifonlar nedeniyle profesyonel ekipman olmadan girilmesi imkansız ve tehlikelidir (turizme kapalıdır).
Rüzgar: Girişinde saatte 150-160 km hıza ulaşan çok şiddetli ve soğuk bir rüzgar esmesiyle meşhurdur.
3. İnönü Mağarası (Eğirdir - Sarıidris)
Özellikleri: Eğirdir yolu üzerinde, Sarıidris kasabasında yer alan yatay ve kuru bir mağaradır. Toplam uzunluğu 227 metredir.
Antropolojik Önem: Yapılan kazılarda mağara içinde insan iskeletlerine rastlanmıştır. Bu durum, mağaranın tarih öncesi dönemlerde yerleşim yeri veya mezarlık olarak kullanıldığını kanıtlamaktadır.
4. Ayıini Mağarası (Eğirdir - Aksu Sınırı)
Özellikleri: Sultan Dağları'nın eteklerinde yer alan bu mağara, hem doğal damlataş oluşumları hem de tarihsel kalıntılarıyla dikkat çeker.
Kültürel Miras: İçerisinde Bizans dönemine ait olduğu düşünülen sarnıçlar ve duvar kalıntıları mevcuttur; bu da mağaranın geçmişte sığınak olarak kullanıldığını gösterir.
